Specjalizacja Alergolog

Alergologia

Alergologia – jedna z nauk medycznych zajmująca się diagnostyką i leczeniem chorób wywołanych przez alergeny. Alergenem może być wszystko m.in. kurz, sierść zwierząt, żywność, trawy, pyłki drzew, medykamenty, związki chemiczne. Objawy nadwrażliwości / uczulenia bywają różne i często odrębne dla poszczególnych schorzeń.

Typowe objawy alergii:

• zaczerwienienie, swędzenie, łzawienie, pieczenie oczu
• nieżyt nosa, obrzmienie śluzówki, katar tzw. „alergiczny”
• trudności w oddychaniu, kaszel, astma
• osłabienie słuchu
• wysypka skórna, egzema, pokrzywka, obrzęki skórne
• bóle głowy, notoryczne migreny

Nieleczone alergie oraz ekspozycja na alergeny mogą zagrażać życiu. Wzrost stężenia histaminy we krwi wywołujący spadek ciśnienia tętniczego współgra z przyspieszeniem akcji serca oraz zwiększeniem ciepłoty ciała. W rezultacie dochodzi do wstrząsu anafilaktycznego, który w ciężkich przypadkach może doprowadzić do śpiączki, a nawet śmierci pacjenta.
Diagnostyka

Szczegółowy wywiad lekarski jest niezbędny do prawidłowego procesu leczenia. Lekarz, podczas rozmowy z pacjentem uzyskuje informacje o dokuczliwych objawach, czasie ich trwania i korelacji z organizmem, przeprowadza badanie przedmiotowe oraz zleca dodatkowe badania pozwalające ustalić przyczynę alergii. Najczęstszym badaniem wykonywanym w celu wykrycia alergenu są testy skórne.

Testy skórne stanowią podstawę w diagnostyce alergologicznej, oraz pozwalają na uzyskanie natychmiastowej odpowiedzi organizmu na dany alergen. Podczas badania sprawdza się jednorazowo 10 do 20 alergenów.
Do podstawowych badanych alergenów należą:

• grzyby pleśniowe
• pyłki traw i zbóż i chwastów (np. pszenica, żyto, owies, kostrzewa łąkowa, kupkówka pospolita, pokrzywa zwyczajna, babka lancetowa)
• sierść zwierząt domowych
• drzewa (m.in. leszczyna, brzoza, buk, wierzba, jesion, lipa)

Przygotowanie do badań

• na 14 dni przed badaniem należy odstawić leki antyhistaminowe oraz leki drugiej generacji
• na 5 dni przed badaniem należy odstawić ketotifen
• na 3 dni przed badaniem należy odstawić leki zawierające difenhydroaminę oraz prometazynę
• przed badaniem należy również odstawić leki przeciwbólowe oraz glikokortykosteroidy, jeśli dobowa dawka przekracza 10 mg.

Podczas badania na skórę nakładane są dwie kontrole: dodatnia (roztwór histaminy) i ujemna (roztwór soli fizjologicznej). Alergia objawia się po ok. 15 minutach wywołując reakcję uczuleniową – bąbel, świąd i zaczerwienienie. Efekt ten ustępuje samoistnie po ok. godzinie.

Innym rodzajem testu skórnego jest test płatkowy. Jego działaniu poddawana jest skóra na plecach pacjenta. Lekarz nasącza alergenem bibułkę, następnie nakleją ją na skórę pacjenta na 48h. Po upływie dwóch dni kontroluje się, czy wystąpiła reakcja alergiczna. Następnie, po upływie kolejnych 24. powtarza się kontrolę oceniając reakcję alergiczną w skali od 0 do trzech plusów (0 – brak reakcji alergicznej, +-rumień, ++- rumień, grudki, +++-rumień, grudki, pęcherzyki).